آیا جراحی کوچک کردن سینه باعث سرطان می‌شود؟

آیا نگران سرطان بعد از جراحی کوچک کردن سینه هستید؟ جراحی کوچک کردن سینه (ماموپلاستی ریداکشن) یکی از رایج‌ترین عمل‌های زیبایی و درمانی در زنان است که با هدف کاهش حجم و وزن سینه‌ها، اصلاح فرم و برطرف کردن دردهای ناشی از بزرگی سینه انجام می‌شود. با وجود نتایج بسیار موفق این جراحی، یکی از سؤالاتی که بسیاری از مراجعه‌کنندگان می‌پرسند این است که:

«آیا دستکاری یا بریدن بافت سینه در این جراحی می‌تواند باعث سرطان شود؟»

در برخی افراد این تصور وجود دارد که هر نوع جابه‌جایی یا کاهش بافت ممکن است سلول‌ها را تحریک کرده و زمینه‌ی بدخیمی ایجاد کند. اما آیا این نگرانی علمی است؟

آیا دستکاری بافت سینه باعث سرطان می‌شود؟ — پاسخ علمی

نخیر. هیچ شواهد علمی معتبری وجود ندارد که نشان دهد جراحی کوچک کردن سینه می‌تواند باعث ایجاد یا افزایش خطر سرطان شود.

سرطان پستان نتیجهٔ عوامل شناخته‌شده‌ای مانند جهش‌های ژنتیکی، سن، چاقی، سبک زندگی، هورمون‌ها و سابقه خانوادگی است—نه نتیجهٔ جابه‌جایی یا اصلاح بافت.

عوامل اصلی مؤثر بر سرطان پستان

هیچ‌یک از این عوامل با انجام جراحی زیبایی مرتبط نیستند.

آیا کاهش سینه می‌تواند خطر سرطان را کمتر کند؟

چندین مطالعهٔ بزرگ جمعیتی نشان داده‌اند که احتمال سرطان پستان بعد از ماموپلاستی کاهش می‌یابد یا حداقل بیشتر نمی‌شود.
دلیل این موضوع منطقی است:

• بخشی از بافت غده‌ای طی جراحی برداشته می‌شود.
• هرچه حجم بافت غده‌ای کمتر باشد، احتمال ایجاد سلول‌های بدخیم نیز کمتر است.

به عبارت ساده:

با کاهش بافت سینه، احتمال وجود سلول‌های مستعد بدخیمی نیز کاهش پیدا می‌کند.

مطالعات معتبر بین‌المللی نشان داده‌اند که:

• زنانی که ماموپلاستی ریداکشن انجام داده‌اند، در طول عمر خود به طور متوسط ریسک کمتری برای ابتلا به سرطان سینه دارند.

در برخی پژوهش‌ها، کاهش خطر از حدود چند درصد تا نزدیک ۲۰–۳۰٪ نیز گزارش شده است.
البته میزان دقیق این کاهش بین مطالعات متفاوت است و به سن، میزان بافت برداشته‌شده و دیگر عوامل بستگی دارد.

یک نکته مهم

برای افرادی که جهش BRCA دارند، این جراحی نقش «پیشگیری قطعی» ندارد و تصمیم‌گیری باید مشترک با پزشک ژنتیک و انکولوژیست باشد.

چرا ممکن است بعد از جراحی، تصویر مشکوک مانند BIRADS 4 دیده شود؟

این بخش برای بیماران بسیار مهم است.

بعد از جراحی کوچک کردن سینه:

• ممکن است بخشی از بافت چربی دچار فت‌نکروز (Nipple Fat Necrosis) شود.
• فت‌نکروز یعنی بخشی از چربی در اثر قطع خون‌رسانی یا فشار در فرآیند جراحی سفت و سفت‌تر می‌شود.

این بافت در ماموگرافی یا سونوگرافی ممکن است:

• شبیه توده
• شبیه کلسیفیکاسیون
• یا حتی شبیه بافت مشکوک به بدخیمی

به نظر برسد.

اما این یک بدخیمی نیست. فت‌نکروز یک عارضه بی‌خطر و بسیار رایج بعد از جراحی و حتی بعد از ضربه ساده به سینه است.

چگونه تشخیص داده می‌شود که توده، فت‌نکروز است و نه سرطان؟

برای تشخیص قطعی و جلوگیری از نگرانی:

بنابراین:

مشاهده «BIRADS 4» بعد از جراحی به معنی سرطان نیست.
بلکه یعنی باید بررسی دقیق انجام شود و در بسیاری ‌موارد، نتیجه نهایی فت‌نکروز و بافت اسکار است، نه تومور.

آمار مهم:

بر اساس بررسی‌های کلینیک‌های جراحی پلاستیک و مراکز تصویربرداری:

• در بیمارانی که سابقه جراحی کوچک کردن سینه دارند، بیش از 70٪ موارد BIRADS 4 در نهایت فت‌نکروز تشخیص داده می‌شود.
• بروز سرطان واقعی در این گروه بسیار کم گزارش شده است.

این یعنی:

نگرانی بیش از حد بعد از خواندن گزارش تصویربرداری درست نیست.

چگونه از اشتباهات تشخیصی جلوگیری کنیم؟

اگر فرد سابقه جراحی سینه (لیفت، پروتز، کوچک کردن) دارد:

حتماً باید در مرکز تصویربرداری به رادیولوژیست اطلاع دهد.

زیرا رادیولوژیست در تفسیر تصاویر:

• به دنبال علائم فت‌نکروز
• به دنبال خطوط اسکار
• و تفاوت‌های ناشی از فرم‌دهی جراحی
  خواهد بود.

بهترین روش‌های پیگیری بعد از جراحی سینه:

در چه مواردی جراحی کوچک کردن سینه یک انتخاب هوشمندانه است؟

• دردهای مزمن گردن، شانه و پشت
• التهاب و قارچ‌های پوستی زیر سینه
• مشکلات تنفسی یا اختلال در ورزش
• کاهش اعتماد به نفس یا مشکلات تناسب اندام
• پیشگیری از ابتلا به سرطان در افراد با سینه‌های بسیار بزرگ

بنابراین این عمل:

• فقط زیبایی نیست؛ درمانی و پیشگیرانه هم هست.

سوالات متداول

جمع‌بندی و نتیجه‌گیری

بنابراین:

کسانی که جراحی کوچک کردن سینه انجام داده‌اند، نه تنها در معرض خطر بیشتری قرار نمی‌گیرند، بلکه در بسیاری موارد حتی از نظر احتمال سرطان در وضعیت بهتری هستند.

اما:

در تصویربرداری بعد از جراحی، باید دقت بیشتری در تفسیر و بررسی انجام شود تا فت‌نکروز با سرطان اشتباه گرفته نشود.